روغن پایه (Base Oil) ماده‌ای اساسی در تولید روانکارها است که نقش کلیدی در کاهش اصطکاک، انتقال حرارت و محافظت از سطوح فلزی ایفا می‌کند. این ماده معمولاً از هیدروکربن‌ها تشکیل شده و از طریق پالایش نفت خام یا فرایندهای سنتز شیمیایی به دست می‌آید. بسته به روش تولید و ترکیب شیمیایی، روغن پایه به دو دسته کلی معدنی (Mineral) و سنتتیک (Synthetic) تقسیم می‌شود که هرکدام مزایا و کاربردهای خاص خود را دارند.

ترکیب شیمیایی روغن پایه

از نظر ترکیب مولکولی، روغن پایه شامل سه نوع اصلی هیدروکربن است که هر یک ویژگی‌های خاص خود را دارند:

پارافین‌ها (Paraffins): دارای ساختار خطی هستند که موجب افزایش شاخص گرانروی و پایداری حرارتی در دماهای بالا می‌شود.
نفتن‌ها (Naphthenes): دارای ساختار حلقوی هستند و در دماهای پایین عملکرد بهتری ارائه می‌دهند.
آروماتیک‌ها (Aromatics): دارای حلقه‌های بنزنی هستند اما در برابر اکسیداسیون پایداری کمتری دارند.